İş başvurusundan sonra ne kadar beklenir?

Bu sorunun internetteki cevabı hep aynı: "ortalama 2-4 hafta". Sorun şu ki bu sayının arkasında bir ölçüm yok. Kimse bunu saymıyor — ne iş siteleri, ne şirketler, ne de sana bu tavsiyeyi veren yazılar. Rakam elden ele dolaşan bir tahmin.

Daha yararlı olan şey, süreyi neyin belirlediğini bilmek — çünkü onu gördüğünde kendi başvurunun ne kadar sürmesi gerektiğini kendin kestirebilirsin.

Süreyi belirleyen dört şey

İlanın kaç gündür açık olduğu. İlan yeni yayımlandıysa şirket henüz havuzu dolduruyordur; ilk taramayı ilan kapandıktan sonra yapar. İlanın son günlerinde başvurduysan dönüş çok daha hızlı gelir. Bu tek başına bir haftalık farkı açıklar.

Kararı kimin verdiği. Küçük bir şirkette CV'ni okuyan kişi genellikle işe alacak kişidir; süreç birkaç günde işler. Kurumsal bir yapıda araya İK, hiring manager, bütçe onayı, bazen ikinci bir ekip girer — her katman bir hafta ekler. Aynı pozisyon, aynı şehir, dört kat fark.

Başvurunun bir insana ulaşıp ulaşmadığı. Otomatik eleme sistemleri (ATS) belirli kriterlerle filtreler. Filtreye takıldıysan "değerlendirme" hiç başlamaz; bekleyişin süresi kararla değil, şirketin ne zaman toplu red gönderdiğiyle ilgilidir. Bu bazen hiç olmaz.

Takvim. Temmuz-ağustos, yılbaşı arası ve bayram haftaları süreçleri gerçekten durdurur. Ağustosta başvurup eylülde dönüş almak gecikme değil, normaldir.

Pratik bir kural

Kesin bir sayı yok, ama şu eşikler işe yarar:

• İlk 7 gün: hiçbir şey beklemeyin. Bu sürede gelen tek şey otomatik alındı e-postasıdır.
• 7-14 gün: ilk gerçek eleme genellikle burada olur. Olumlu dönüşlerin çoğu bu aralıkta gelir.
• 14-30 gün: hâlâ mümkün, ama olasılık hızla düşer. Takip maili tam olarak buraya denk gelmeli.
• 30 gün+: pratikte bitmiştir. Bazen çok sonra bir dönüş gelir; buna göre plan yapılmaz.

Mülakattan sonrası farklı çalışır. Mülakat yapıldıysa şirket sana bir cevap borçludur ve genellikle bir tarih söyler. Söylenen tarih geçtiyse, bir gün sonra sormak fazlasıyla meşrudur — burada beklemek nezaket değil, sadece belirsizlik.

Takip maili: ne zaman ve nasıl

Bir kez, ikinci haftanın sonunda. Kısa olsun, üç cümleyi geçmesin, ve bir soru sorsun — "sadece hatırlatmak istedim" diye başlayan mailin cevaplanacak bir tarafı yoktur.

İşe yarayan biçim: hangi pozisyona ne zaman başvurduğunu bir cümleyle söyle, hâlâ ilgilendiğini bir cümleyle belirt, ve sürecin hangi aşamada olduğunu sor. Somut bir soru cevaplanma şansı taşır.

İkinci bir takip maili atma. Cevap gelmediyse bilgi zaten oradadır.

Ne zaman kapatmalı

Bir başvuruyu kapatmak onu unutmak değil, listenin üstünde yer kaplamasını durdurmaktır. 30 günü geçmiş, mülakat aşamasına girmemiş ve takip mailine cevap gelmemiş bir başvuru kapatılır.

Bunun asıl faydası psikolojik değil, ölçümsel: kaç başvurunun cevapsız kaldığını görmek, geri dönüş oranını görmek demektir. Yüz başvuru yapıp beş dönüş alıyorsan sorun sabırda değil, CV'de ya da hedeflediğin pozisyonlarda. Bunu ancak kapatılmış başvuruları sayarak fark edersin.

Bunu tahmin etmek zorunda değilsin

Yukarıdaki her şey genel doğru. Senin için geçerli olan şey ise başka: kendi başvurularının ne kadar sürdüğü. Yirmi-otuz başvurudan sonra kendi dağılımın çıkar — hangi sektörün ne kadar sürdüğü, hangi büyüklükteki şirketin daha hızlı döndüğü, senin ortalamanın kaç gün olduğu.

Bunun için tek gereken, başvuru tarihini ve son hareket tarihini bir yerde tutmak. Şablonla elle yapılır, ya da e-kariyerim gibi bir araç bekleme süresini kendi sayar ve 30 günü geçenleri ayrı gösterir.

Uzun vadede daha ilginç bir soru var: aynı şirkete başvuran başka insanlar ne kadar bekliyor? Bu bilgi bugün hiçbir yerde yok — biz de tam olarak bunu ölçülebilir hâle getirmeye çalışıyoruz.